ประวัติความเป็นมาของโรงเรียนคาทอลิกสังกัดสังฆมณฑลจันทบุรี (รสจ.)

ค.ศ. 1900 จันทบุรี “ที่หน้าวัดโรมันคาทอลิกซึ่งอยู่ริมน้ำบนเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินมีบาทหลวงฝรั่งนำนักเรียนมาตั้งแถวอยู่ที่สะพานท่าน้ำแสดงความเคารพ” (หลักฐานจากพระราชหัตถเลขา ร.5 เสด็จฯ เยี่ยมจันทบุรี ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2450 ณ ท่าเทียบเรือ ท่าหลวง) คุณพ่อเปรีกาล เจ้าอาวาส ได้ให้คณะบราเดอร์เซ็นต์คาเบียล จากโรงเรียนอัสสัมชัญ กทม. จัดสร้างโรงเรียนมารียาลัย และตั้งเป็นโรงเรียนประชาชนอยู่ 25 ปี คุณพ่อบุญชู ระงับพิษ ได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนมารดาพิทักษ์ และ โรงเรียนสตรีมารดาพิทักษ์

ค.ศ. 1905 หัวไผ่ คุณพ่อเรอเน แปร์รอส ได้ให้กำเนิดโรงเรียนที่วัด หัวไผ่และคุณพ่อแจง เกิดสว่างได้ให้ชื่อว่า โรงเรียนนักบุญฟิลิปและยากอบ แล้วเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนประชาสงเคราะห์  ในสมัยคุณพ่อสนิท วรศิลป์

ค.ศ. 1911 เสาวภา คุณพ่อยวง เฮียง ได้สร้างโรงเรียน ชื่อว่า โรงเรียนเรแดมตอร์ ซึ่งภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนคริสตสงเคราะห์ สมัยคุณพ่อเกลแมนเต (ซาแลม) คลังทรัพย์

 ค.ศ. 1919 พนัสนิคม คุณพ่อแลกซิส กิม เจ้าอาวาส ก่อตั้งให้ชื่อว่า โรงเรียนนักบุญยอแซฟ ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนวัฒนานุศาสน์ สมัยคุณพ่อประพล ธรรมพิชัย

ค.ศ. 1931 ชลบุรี คุณพ่อแจง เกิดสว่าง สร้างโรงเรียนชื่อว่า โรงเรียนประชาบาลเยซู ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนปรีชานุศาสน์ สมัยคุณพ่อเอมิล (ราช) อารีพรรค

ค.ศ. 1932 ศรีราชา คุณประยูร และคุณมณี สิริสันต์ ได้ใช้เวลาว่าง เปิดสอนหนังสือให้กับเด็กๆ ชาวบ้าน ที่บ้านพักบริเวณโรงเรียนอัสสัมชัญ     ศรีราชา ต่อมา ศ.ศ.1936 ได้ตั้งเป็นโรงเรียนชื่อ โรงเรียนสแตลลมารีส (ดาวประจำทะเล) เมื่อ 30 พ.ย. 1936 ภายหลังได้โอนกิจการให้สังฆมณฑลจันทบุรี ในสมัยคุณพ่อสงวน สุวรรณศรี และได้เปลี่ยนเป็น โรงเรียนดาราสมุทร

ค.ศ.1937 แปดริ้ว ก่อนสงครามอินโดจีนมีโรงเรียนอยู่แล้วชื่อ โรงเรียนเซนต์ปอล และโรงเรียนฝึกหัดคำสอนชื่อ ทาซีซีโอ เจ้าของและผู้จัดการคือ พระสังฆราช เรอเน แปร์รอส ในวันรัฐบาลไทยประกาศสงบศึก สันติภาพ จึงได้ชื่อว่า โรงเรียนสันติภาพ

ค.ศ. 1939 บ้านเล่า นายยี่ คู้หย่ง (ปรีชาวุฒิ) ได้จัดตั้งโรงเรียนประชาบาล ได้ให้ชื่อว่า โรงเรียนยี่กรุณจิตต์

ค.ศ. 1940 สงครามอินโดจีน ได้เกิดสงครามอินโดจีนระหว่างไทยกับฝรั่งเศส มีกลุ่มคนไทยเรียก ตนเองว่า “คณะเลือดไทย” ได้เข้าทำลายวัด และโรงเรียน ทำให้โรงเรียนตามวัดต่างๆ ต้องปิดทำการดำเนินการชั่วคราว เช่น  โรงเรียนมารียาลัย (จันทบุรี)  โรงเรียนราษฎร์นักบุญฟิลิปและ  ยากอบ (หัวไผ่)  โรงเรียนวัดเซนต์ปอล (แปดริ้ว)  โรงเรียนดาราสมุทร โรงเรียนเรแดมตอร์ (เสาวภา)   โรงเรียนนักบุญยอแซฟ (พนัสนิคม) และโรงเรียนประชาบาลพระเยซู

ค.ศ. 1941  ท่าใหม่ ในสมัยคุณพ่อมานิต สรรเพชร ได้ตั้งโรงเรียนของวัด โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนนักบุญยอแซฟ”

ค.ศ. 1944 สังฆมณฑลจันทบุรี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของสังฆมณฑลกรุงเทพฯ ได้แยกเป็นสงฆมณฑลใหม่เมื่อ 18 ต.ค. 1944 โดยมีพระคุณเจ้า  ยาโกเบ แจง เกิดสว่าง เป็นประมุข

ค.ศ. 1945 สงครามอินโดจีนเริ่มสงบ โรงเรียนต่างๆ ที่ต้องปิดกิจกรรมเริ่มขออนุญาตเปิดกิจการใหม่ และได้เปลี่ยนชื่อดังชื่อปัจจุบัน

ค.ศ. 1947 บางคล้า คุณพ่อเศียร  โชติพงษ์ ได้ใช้วัดซึ่งเป็นเรือนไม้ 2 ชั้น  ชั้นล่างเป็นห้องเรียนชื่อว่า โรงเรียนแม่พระประจักษ์ ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนดาราจรัส

ค.ศ. 1947 ขลุง คุณพ่อคาเบรียล โร ประดิษฐ์ศิลป์ ได้เปิดโรงเรียนชื่อว่า โรงเรียนศรีหฤทัย

ค.ศ. 1947 โคกวัด เดิมมีโรงเรียนชื่อ โรงเรียนประชาบาลเทวดารักษาตัว ถูกปิด ต่อมาคุณพ่อวินเซนเต (วรงศ์) สุขพัฒน์สร้างเรือนไม้ 2 ชั้น ชั้นบนเป็นวัด ชั้นล่างเป็นโรงเรียนชื่อว่า โรงเรียนเทวรักษ์

ค.ศ. 1950 ปราจีนบุรี คุณพ่อสุเทพ นามวงศ์ ได้สร้างอาคารเรียน ชั้นเดียว 4 ห้องเรียน ชื่อว่า โรงเรียนมารีย์วิทยา

ค.ศ. 1953 กรุงเทพฯ คุณพ่อเศียร โชติพงษ์ ได้รับบริจาคที่ดินจากคุณโชคชัย ปัญจทรัพย์ เปิดเป็น โรงเรียนปัญจทรัพย์

ค.ศ. 1962 สังฆมณฑล ได้โอนกิจการโรงเรียนมารดาพิทักษ์จันทบุรี ให้กับ คณะบาร์เดอร์ลาซาล

ค.ศ. 1965 สังฆมณฑล โอนกิจการโรงเรียนสตรีมารดาพิทักษ์จันทบุรี  และโอนกิจการ โรงเรียนยอแซฟวิทยา ท่าใหม่  และโรงเรียน   มารีวิทยา ปราจีนบุรี ให้กับซิสเตอร์ คณะรักกางเขน ณ จันทบุรี

ค.ศ. 1973 บ้านเล่าโรงเรียนยี่กรุณจิตต์ ที่บ้านเล่า ต้องปิดกิจการ เนื่องจากปัญหาและอุปสรรคในเรื่องการดำเนินกิจการในสมัยคุณพ่อ      แสวง สวามิภักดิ์

ค.ศ. 1978 สระแก้ว คุณพ่อวิวัฒน์ สมานจิต ได้มองเห็นความสำคัญด้านการศึกษา มีความคิดจะตั้งโรงเรียนอนุบาล เมื่อคุณพ่อเสียชีวิต คุณพ่อวัชรินทร์ สมานจิต ได้สืบสานจัดตั้ง  โรงเรียนอนุบาล  ชุมชนพัฒนา ในสมัยคุณพ่อทวี อานามวัฒน์ เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนชุมชนพัฒนา

ค.ศ. 1981 พัทยา คุณพ่อเรย์มอนด์ เอเบรนนัน ได้เริ่มกิจการสถานสงเคราะห์ เด็กกำพร้า และเปิดโรงเรียนประเภทศึกษาพิเศษเด็กตามบอด และหูหนวก โรงเรียนอนุบาลโสตพัฒนา

ค.ศ. 1982 “วิกฤตการณ์เพื่อการอยู่รอด” ของโรงเรียนเอกชนโดยทั่วไปเนื่องจากกระแสข่าวว่า รัฐมีนโยบายยกเลิกเงินอุดหนุนทั้งหมด พระสงฆ์ ซิสเตอร์ และฆราวาส ในโรงเรียนของสังฆมณฑลทั้งหมด 11 โรงเรียน จึงได้รวมตัวหาทางช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีการประชุมคณะผู้บริหารครั้งแรกเมื่อ 24 มิ.ย. 1982 มีมติให้ตั้งคณะกรรมการโรงเรียนมิสซัง โดยมีคุณพ่อวีระ ผังรักษ์ เป็นผู้นำ

ค.ศ. 1987 โรงเรียน รสจ. คณะกรรมการชุดต่อมาได้มีการประชุมกันอย่างสม่ำเสมอ เพื่อวางแผนกำหนดนโยบายกองทุน และโครงสร้างบริหารจัดการร่วมกันเป็นกลุ่มชัดเจน ชื่อว่า โรงเรียนคาทอลิกสังกัดสังฆมณฑลจันทบุรี มีชื่อย่อว่า รสจ. เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า Education Section of Chanthaburi Diocese ชื่อย่อว่า E.S.C.D. เมื่อ 22 ก.ย. 1987

ค.ศ. 1989 จันทบุรี คุณพ่อวิโรจน์ สมหมาย เจ้าอาวาสได้ขออนุญาตเปิดสถานประกอบการรับเลี้ยงเด็กเล็ก ชื่อว่า บ้านยอแซฟพิทักษ์ เมื่อ 20 มิ.ย. 1989

ค.ศ. 1992 ระยอง คุณพ่อบุญยง วรศิลป์ เจ้าอาวาสดูแลวัดบริเวณนั้น เพื่อจะได้มีโอกาสสร้างความสัมพันธ์กับชุมชน จึงได้ขอเปิด มารีย์   เนอสเซอรี่ เมื่อ 2 ก.ย. 1992

ค.ศ. 1998 ชลบุรี เพื่อบริการด้านการศึกษาให้เท่าทันสังคมอีกระดับหนึ่ง โรงเรียนดาราสมุทรบริหารธุรกิจ จึงได้เปิดสอนระดับอาชีวะศึกษา เมื่อ 11 ก.ค. 1998 คุณพ่อลือชัย จันทร์โป๊ ผู้รับใบอนุญาต ผู้จัดการ และผู้อำนวยการ

ค.ศ. 1998 พนมสารคาม คุณพ่อดำรง กู้ชาติ ได้ขอเปิด อันตนเนอสเซอรี่ เมื่อ 27 ต.ค. 1998

ค.ศ. 2004 สระแก้ว เพื่อเป็นการขยายโอกาสทางการศึกษา โรงเรียนดาราสมุทร สระแก้ว จึงได้ขอเปิดทำการเรียนการสอนระดับชั้นประถมศึกษา ถึงมัธยมศึกษาตอนต้น เมื่อ 17 พ.ค. 2004

ค.ศ. 2005 เขตมีนบุรี กรุงเทพฯ เพื่อขยายโอกสาทางการศึกษา จึงได้ทำการเปิด โรงเรียนปัญจทรัพย์ มีนบุรี เปิดสอนในระดับอนุบาล                  ถึงมัธยมศึกษาตอนต้น โดยคุณพ่อวิศิษฏ์ วิเศษเธียรกุล

ค.ศ. 2011 อรัญประเทศ จ.สระแก้ว เพื่อโอกาสทางการศึกษาในเขตชายแดนไทยกัมพูชา จึงได้ทำการเปิด โรงเรียนดาราสมุทร อรัญประเทศ เปิดสอนในระดับอนุบาลถึงมัธยมตอนต้น โดยคุณพ่อเอนก ธรรมนิต